Μία γυναίκα, όταν γίνεται μητέρα, συχνά αυτό παρουσιάζεται ως μία από τις πιο χαρούμενες εμπειρίες της ζωής.
Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι πολλές γυναίκες νιώθουν βαθιά μόνες κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, όχι μόνο κοινωνικά, αλλά σε ένα επίπεδο που αγγίζει την ίδια την αίσθηση της ταυτότητάς τους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μοναξιά στις νέες μητέρες λειτουργεί σε τρεις διαφορετικές διαστάσεις: κοινωνική, συναισθηματική και υπαρξιακή. Καθεμία από αυτές φέρνει τις δικές της προκλήσεις, οι οποίες συχνά παραμένουν αόρατες στους ανθρώπους γύρω τους.
Η ποιοτική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being, βασίστηκε σε εις βάθος συνεντεύξεις με δέκα μητέρες στη Φινλανδία, οι περισσότερες από τις οποίες ήταν για πρώτη φορά γονείς και είχαν παιδιά κάτω των τριών ετών. Παρότι η έρευνα ήταν μικρής κλίμακας, αποτυπώνει ζωντανές και ειλικρινείς μαρτυρίες για το πώς η νέα μητρότητα αναδιαμορφώνει τον κοινωνικό κόσμο μιας γυναίκας, το συναισθηματικό της τοπίο και τη σχέση της με τη δική της ταυτότητα.
Η κοινωνική μοναξιά προέκυψε μέσα από αλλαγές στις φιλικές σχέσεις και από τον περιορισμό της ελευθερίας συμμετοχής στην καθημερινή κοινωνική ζωή. Πολλές συμμετέχουσες περιέγραψαν ένα επώδυνο αίσθημα ότι χάνουν όσα συμβαίνουν γύρω τους, βλέποντας τη ζωή να συνεχίζεται ενώ οι ίδιες ένιωθαν εγκλωβισμένες στους ρυθμούς του ταΐσματος, του ύπνου και της αλλαγής πάνας. Η Jessica Hemberg, PhD, ανώτερη λέκτορας στο Åbo Akademi University, σημείωσε ότι ακόμη και όταν υπάρχουν φίλοι και οικογένεια κοντά, οι μητέρες μπορεί να νιώθουν αποκλεισμένες. «Η στήριξη από αγαπημένα πρόσωπα και κοινοτικά προγράμματα είναι επομένως καθοριστική για την πρόληψη της κοινωνικής απομόνωσης», είπε.
Συναισθηματική μοναξιά
Εξίσου σημαντική αποδείχθηκε και η συναισθηματική μοναξιά. Οι γυναίκες ανέφεραν ότι ένιωθαν μόνες ακόμη και όταν βρίσκονταν σωματικά κοντά σε άλλους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των συντρόφων τους. Η αδιάκοπη ευθύνη της φροντίδας ενός νεογέννητου, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις του θηλασμού και τη χρόνια κόπωση, έκανε πολλές να αισθάνονται απομονωμένες μέσα στο ίδιο τους το σπίτι. Η Hemberg παρατήρησε ότι το άγχος, η εξάντληση, ο φόβος και η αβεβαιότητα εντείνουν αυτά τα συναισθήματα, προσθέτοντας ότι «οι ενεργοί και συναισθηματικά διαθέσιμοι σύντροφοι μπορούν να βοηθήσουν τις μητέρες να νιώσουν περισσότερη στήριξη και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση στον γονεϊκό τους ρόλο».
Ίσως το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν αυτό που οι ερευνητές προσδιόρισαν ως υπαρξιακή μοναξιά. Αρκετές συμμετέχουσες περιέγραψαν μια απώλεια του εαυτού τους: την αίσθηση ότι έχουν ξεχαστεί ως άνθρωποι, ότι υπάρχουν αποκλειστικά ως μητέρες και όχι ως ξεχωριστά άτομα με τη δική τους υπόσταση. Κάποιες μίλησαν για πίεση να ανταποκρίνονται συνεχώς, νιώθοντας περισσότερο σαν μηχανές παρά σαν άνθρωποι. Η Hemberg σημείωσε ότι αυτή η διάσταση συχνά παραβλέπεται. «Η υπαρξιακή μοναξιά παραμένει συχνά ταμπού, αλλά μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την προσωπική ανάπτυξη και το νόημα της ζωής», είπε.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα συνηθισμένα εργαλεία ανίχνευσης της επιλόχειας κατάθλιψης δεν είναι σχεδιασμένα ώστε να εντοπίζουν αυτή τη μορφή υπαρξιακής μοναξιάς. Η Hemberg πρότεινε οι επαγγελματίες υγείας να κάνουν πιο άμεσες ερωτήσεις, όπως: «Νιώθετε αόρατη ή παραμελημένη, όχι μόνο ως μητέρα;» και «Νιώθετε μοναξιά ακόμη κι όταν είστε μαζί με άλλους;». Το να πηγαίνει κανείς πέρα από τη διάθεση και να διερευνά πώς βιώνουν οι γυναίκες τον εαυτό τους ως ανθρώπους είναι, όπως υποστήριξε, απαραίτητο.
Η μητρική μοναξιά έχει συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με καταθλιπτικά συμπτώματα και με δυσκολίες στην προσαρμογή του παιδιού με την πάροδο του χρόνου, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη αναγνώριση και υποστήριξη ακόμη πιο σημαντικές. Η μελέτη ζητά πιο προσβάσιμες συμβουλευτικές υπηρεσίες τόσο για τις νέες μητέρες όσο και για τους συντρόφους τους, ως μέτρο πρόληψης.
Πηγή: psychreg.org
